Onderzoek


Mestkevers gebruiken Melkweg om te navigeren

Geplaatst: 13 februari 2013
Thema: Ecologie / Onderzoek

Wetenschappers hebben aangetoond dat mestkevers zich ‘s nachts oriënteren op basis van de Melkweg. Er was al geweten dat meer geëvolueerde dieren — zoals mensen, vogels en zeehonden — zich oriënteren op de sterren, maar dit is de eerste keer dat het ook bij een insect kon worden aangetoond. Dat schrijft het tijdschrift Current Biology.

Onderzoekster Marie Dacke van de Zweedse Lung Universiteit legt uit: “Mestkevers rollen hun bolletje mest steeds in een rechte lijn, om te vermijden dat ze terug bij de mesthoop uitkomen. Daar zou een andere mestkever er namelijk met het balletjes vandoor kunnen gaan. Om zich te oriënteren, gebruiken ze de streep helder licht in de lucht die de Melkweg is.”

Eerst dachten de onderzoekers dat de mestkevers zich net zoals mensen op de helderste sterren en de maan oriënteerden. Die hypothese werd echter ontkracht in … Lees verder


RIVM onderzoekt nachtwerk

Geplaatst: 19 januari 2013
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Het RIVM heeft een rapport geschreven over nachtwerk en de risico’s daarvan wat betreft gezondheid. In Nederland werkt 16% van de beroepsbevolking soms of regelmatig in de nachtdienst. Verstoring van het dag– en nachtritme door ploegendienst tijdens nachtwerk leidt tot gezondheidsklachten.

Nachtwerk werd al in 2007 als kankerverwekkend beoordeeld door de International Agency for Research on Cancer (IARC). Het RIVM heeft nu de recente literatuur bekeken. De belangrijkste conclusie is dat er nog veel onbekend is. Er is nog steeds niet precies duidelijk waarom er een verhoogd risico is. Ligt het aan het type rooster, aan specifieke kenmerken van het werk, of het verschil tussen avond– of ochtendmensen? Ook de relatie met obesitas wordt uitvoerig besproken. Het RIVM kan uit de beschikbare literatuur geen definitieve conclusies trekken.

Download het onderzoekLees verder


Resultaten Meetnet Hemelhelderheid gepubliceerd

Geplaatst: 19 januari 2013
Thema: Onderzoek

Sinds 2009 staan er negen meters in Nederland die permanent de duisternis meten. Dit gebeurt onder Auspicien van het RIVM. Ze staan op diverse locaties, van Schiermonnikoog tot vlakbij het Westland. Eind vorig jaar zijn de eerste resulaten van Meetnet Hemelhelderheid Nederland gepubliceerd.

De verschillen zijn enorm in Nederland. We tonen hier de resultaten van Utrecht en Schiermonnikoog, zonder en met maan.

In Schiermonnikoog is het altijd donker; of er nu bewolking is of niet, de hemel is er altijd min of meer zwart. In Utrecht is er in het algemeen meer licht (hogere waarden), terwijl ook de bandbreedte veel groter is: als het onbewolkt is, is het nog best redelijk donker, maar als er bewolking is reflecteert die zeer sterk het opgaande licht en is de hemel grijs of zelfs gelig.

Bekijk alle resultaten op de website van het … Lees verder


Smart Highway wint Dutch Design Award

Geplaatst: 3 november 2012
Thema: Onderzoek / Openbare verlichting / Verkeersveiligheid

Tijdens de Dutch Design Week werden de eerste prototypes van Smart Highway gepresenteerd. Dit project van Studio Roosegaarde en Heijmans werd bekroond met een Dutch Design Awards in de categorie ‘best future concept’.

Sinds de jaren ‘80 wordt er al geschreven over intelligente wegen, de focus op innovatie lag tot nu toe echter bij de auto. Studio Roosegaarde en Heijmans pakken het grootschalig aan door het wegdek te innoveren met designs als de ‘Glow-in-the-darkBelijning’, ‘Dynamische Verf’, ‘Interactief Licht’, ‘Induction Priority Lane’, ‘Wind-Licht’. Doel is om de weg duurzaam en interactief te maken door slimme verlichting, energie oogsten en verkeerstekens die zich aanpassen aan de wegsituatie.

Het foto-luminiserende poeder dat in de glow-in-the-dark lijnen gebruikt wordt, geeft tot tien uur lang licht en maakt verdere verlichting overbodig. ‘Dynamische Verf’ wordt pas zichtbaar als waarschuwingen relevant zijn. Zo wordt verkeersinformatie lokaal en … Lees verder


Welke stad heeft Andre Kuipers hier gefotografeerd?

Geplaatst: 28 september 2012
Thema: Onderzoek / Platform Lichthinder

André Kuipers en zijn collega’s hebben tijdens hun verblijf in de ISS tienduizenden foto’s gemaakt van bijzondere plekken op aarde. Van veel beelden hebben we kunnen achterhalen om welke locatie het gaat. Maar van een aantal foto’s is onduidelijk wat ze precies laten zien.

Weet jij om welke steden het gaat op deze foto’s? Laat het weten, onderaan in de reacties. Bedankt, ook namens André!… Lees verder


Slapeloosheid door angst voor duisternis

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Een opvallend onderzoek over slapeloosheid. Canadese wetenschappers deden onderzoek naar de oorzaak van slapeloosheid. Het bleek namelijk dat veel mensen die slecht slapen klaagden over de donkerte in de slaapkamer.

Er werd een experiment opgezet waaruit bleek dat goede en slechte slapers even vaak schrokken van een geluid in een verlichte slaapkamer, maar slechte slapers veel meer schrokken van een geluid in een slaapkamer waar het donker was. Blijkbaar had het feit dat het duister was, een significant effect op het slecht en goed slapen.… Lees verder


Insectenpopulatie verandert onder invloed van licht

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Ecologie / Onderzoek

Het meeste onderzoek over het effect van licht op organismes gaat over gedrag, zoals vogels die eerder gaan zingen. Nu is er ook een onderzoek dat meldt dat er op het niveau van populatiesamenstelling verschuivingen optreden onder invloed van verlichting.

Dat is aangetoond bij een aantal insectensoorten. Aangezien insecten een belangrijke bouwsteen vormen in de hele ecologie, wint daarmee ook het idee dat een heel ecologisch systeem door de verlichting kan veranderen, aan kracht. Onderzoekers van de Wageningse Universiteit doen daar nu onderzoek naar.

Meer informatie: rsbl​.royalsocietypublishing​.org/​c​o​n​t​e​n​t​/​e​a​r​l​y​/​2​0​1​2​/​0​5​/​1​5​/​r​s​b​l​.​2​0​1​2​.​0​2​1​6​.​f​u​l​l​.​h​tmlLees verder


Slechte ogen heeft effect op gezondheid ouderen

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Licht is de belangrijkste beïnvloeder van de biologische klok die veel van wat we doen beïnvloedt en stuurt. Sinds 2002 weten we dat het oog daar een belangrijke rol in speelt, met de ontdekking van de zogenaamde pRCG-cellen die naast de bekende kegeltjes en staafjes in ons oog zetelen.

Gegeven het feit dat onze ogen met het ouder worden hard achteruit gaan en ondoorzichtiger worden, beïnvloedt dit ook de timing van onze biologisch klok. Op 55 jarige leeftijd komt maar 37% en op 75 zelfs maar 17% van het licht op pRCG-cellen terecht. PRCG-cellen regelen voor een belangrijk deel de biologische klok.

Hier ligt een heel nieuw gebied voor onderzoek waarbij allerlei achteruitgang bij ouderen misschien wel verklaard kan worden uit alleen maar het minder transparant worden van het oog.

Meer informatie op de website van Stichting Onderzoek Licht en … Lees verder


RIVM onderzoekt nachtelijke verlichting

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Het RIVM heeft opdracht gekregen om onderzoek te doen naar nachtelijke verlichting. In het onderzoek wordt op negen locaties in Nederland elke nacht het licht gemeten.

Daarnaast wordt onderzocht welk verband er is op de hemelhelderheid door meteorologische en atmosferische parameters. Ook wordt bestudeerd wat de typische lichtuitstoot is van een stad, een snelweg en een industriegebied. Verder onderzoeken ze de invloed van nachtelijke verlichting op zowel ecosystemen als de mens.

Meer informatie: rivm​.nl/​O​n​d​e​r​w​e​r​p​e​n​/​O​n​d​e​r​w​e​r​p​e​n​/​N​/​N​a​c​h​t​e​l​i​j​k​e​_​V​e​r​l​i​c​h​t​ingLees verder


Licht van tablets beinvloedt slaap

Geplaatst: 31 augustus 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Twee uur achter een beeldscherm met een backlight zorgt al voor de afname van de melatonine-aanmaak met 22 procent, zo hebben wetenschappers ontdekt. Ze adviseren onder meer om tablets voor het slapen gaan zo min mogelijk te gebruiken.

Wetenschappers van het Lighting Research Center van het Rensselaer Polytechnic Institute onderzochten de effecten van de backlights van bijvoorbeeld laptops en tablets op de aanmaak van het hormoon melatonine in het menselijk lichaam. “Onze studie toont aan dat twee uur blootstelling aan een lichtgevend scherm de melatonineaanmaak met ongeveer 22 procent kan doen afnemen”, zegt Mariana Figueiro, dat het onderzoeksteam leidt. Omdat melatonine het waak-slaapritme beïnvloedt, kan het gebruik van apparaten als tablets en notebooks, met name bij jongeren, voor slaapproblemen zorgen.

Bij het onderzoek gebruikten 13 personen een tablet voor dagelijkse bezigheden als lezen, spelletjes spelen en films bekijken. Een eerste … Lees verder


‘Grotere kans op depressie door licht tijdens slaap’

Geplaatst: 27 juli 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Elsevier, 24 juli jl.:

Constante blootstelling aan licht tijdens de nachtrust veroorzaakt mogelijk een depressie. Deze bevinding kan volgens wetenschappers een reden zijn voor de sterke toename van depressies in de laatste vijftig jaar. Dit zeggen onderzoekers aan de universiteit van Ohio na het afronden van een studie naar slapen in schemerlicht bij hamsters.

De proefdiertjes werden ’s nachts acht uur lang blootgesteld aan een hoeveelheid licht die gelijk is aan een televisie die blijft aanstaan. De hamsters kregen na vier weken last van symptomen die bij depressies horen. Zo waren ze minder actief en nam hun eetlust sterk af. De negatieve symptomen kunnen ook weer worden omgedraaid. Nadat de dieren twee weken in het donker mochten rusten, verdwenen de effecten.

Het is niet de eerste keer dat een onderzoek suggereert dat ‘lichtvervuiling’ tijdens het slapen negatieve effecten heeft. … Lees verder


Universeel mechanisme dag-nachtritme ontdekt

Geplaatst: 18 mei 2012
Thema: Ecologie / Gezondheid / Onderzoek

Twee Groningse onderzoekers hebben een systeem voor dag-nachtritme gevonden dat in vrijwel alle organismen op aarde aanwezig is.

Kern van dit systeem is het enzym peroxiredoxine. Dat beschermt met antioxidanten cellen tegen beschadigingen en veroudering. De onderzoekers ontdekten dat de antioxiderende werking van het enzym een 24-uurs patroon heeft. Dat maakte de Rijksuniversiteit Groningen gisteren bekend.

Bijna alle levende cellen vertonen een ritme van ongeveer 24 uur waarvan wordt aangenomen dat dit sinds het begin van het leven bestaat. Dat systeem wordt een circadiaan ritme genoemd. De Groningse onderzoekers Maria Olmedo en hoogleraar moleculaire chronobiologie Martha Merrow denken dat hun systeem een zeer vroege stap is in de evolutie van het circadiaan ritme.

Wetenschappers verschillen van mening of kloksystemen in organismen één gemeenschappelijke voorouder hebben of dat ze onafhankelijk van elkaar zijn geëvolueerd. Olmedo en Merrow menen dat hun ontdekking … Lees verder


Onderzoek naar lichtemissies op platteland in Noord Nederland

Geplaatst: 1 maart 2012
Thema: Esthetiek / Onderzoek / Terreinverlichting

In 2011 hebben LTO Noord Groningen en Natuur en Milieufederatie Groningen een belevingsonderzoek uitgevoerd naar de lichtemissie uit melkveestallen in de provincie Groningen.

Een denktank van melkveehouders, burgers en verschillende experts heeft gezocht naar passende oplossingen. In de gesprekken kwam onder meer naar voren dat burgers de zichtbaarheid (lichtintensiteit, contrastwerking en helderheid) van melkveestallen, dichtbij maar vooral op afstand, in een omgeving waarin het verder donker is, storend vinden.

Directe aanleiding van het onderzoek is het vastleggen van duisternis als kernkwaliteit van het Groninger landschap in het Provinciaal Omgevingsplan en van de norm van 150 lux in de omgevingsverordening.

In de provincie Friesland hebben TNO en de Universiteit van Wageningen een technische onderzoek uitgevoerd. Daar komt aan aantal aanbevelingen en adviezen uit:
• plaats lampen zo dat je ze niet van buiten ziet
• plaats lampen zo dat er geen … Lees verder


Nieuwe nachtfoto’s van Andre Kuipers

Geplaatst: 8 februari 2012
Thema: Onderzoek / Platform Lichthinder

André Kuipers heeft afgelopen week drie nieuwe foto’s van nachtelijk Nederland gemaakt. Het lukt hem om steeds beter in te zoomen op ons land. Bekijk alle beelden op projectnachtwacht​.nl

Lees verder


Camera Andre Kuipers werkt!

Geplaatst: 6 januari 2012
Thema: Onderzoek / Platform Lichthinder

André Kuipers verblijft het komend half jaar in de ISS om wetenschappelijk onderzoek te doen. Z’n vrije tijd besteedt hij onder andere aan Project Nachtwacht, waarbij hij vanuit de ruimte foto’s van Nederland bij nacht maakt.

De afgelopen week heeft Kuipers een aantal beelden van Nederland bij daglicht gemaakt. De camera werkt dus en we zijn benieuwd naar z’n eerste nachtfoto’s!

Bekijk alle foto’s op projectnachtwacht​.nlLees verder


© 2002- Platform Lichthinder