Onderzoek


Wolken toegevoegd aan rekenmodel lichtvervuiling

Geplaatst: 23 juli 2014
Thema: Onderzoek

Het rekenmodel voor nachtelijke verlichting is op basis van nieuwe inzichten van het RIVM verbeterd. Met het model kunnen beleidsmakers bepalen wat het effect is van maatregelen om nachtelijke duisternis te behouden.

Dit is nodig omdat nachtelijke verlichting fysiologische processen van mens en natuur kan verstoren. Het rekenmodel IPOLicht kan nu door onderzoek van het RIVM, naast de situatie bij helder weer, ook de hoeveelheid lichtvervuiling bij bewolkt weer doorrekenen.

Bij bewolkt weer is de invloed van nachtelijke verlichting groter doordat wolken het licht weerkaatsen. In natuurgebieden kan de hemelhelderheid hierdoor met een factor 10 versterkt worden, in sommige steden met een factor 100.

In donkere gebieden, zonder invloed van kunstmatige verlichting, is het ‘s nachts juist donkerder dan bij helder weer. De bewolking schermt het licht van de sterren, het hemellicht, af.

Het rekenmodel IPOLicht is aangepast op basis … Lees verder


Kamperen is goed voor je dag-nacht ritme

Geplaatst: 2 februari 2014
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Afgelopen jaar kwam er een kleine studie uit in het blad Current Biology waarin bleek dat kamperen een heilzaam effect heeft op het dag en nacht ritme.

Een groep van 8 mensen werd eerst een week lang, gedurende hun normale leven, gevolgd en gingen daarna een week kamperen waarbij geen kunstmatige verlichting gebruikt werd, een vuurtje was het enige licht ‘s nachts.

Al na een week bleek het melatonine-niveau netjes het patroon van de zonsondergang en –opkomst te volgen, een verschuiving van twee uur met de week ervoor. De deelnemers gingen gemiddeld ook twee uur eerder slapen en stonden eerder op. De onderzoeker wijt dit niet alleen aan het ontbreken van licht ‘s nachts, maar ook aan de overvloed aan licht overdag.

Is het daar mee ook gezonder? Voelden de deelnemers zich beter? Dat is moeilijk te zeggen, aangezien ze … Lees verder


Doven snelwegverlichting onverstandig?

Geplaatst: 1 september 2013
Thema: Gezondheid / Onderzoek / Openbare verlichting / Platform Lichthinder / Verkeersveiligheid

Afgelopen week was er in de media opnieuw aandacht voor het voornemen van Rijkswaterstaat om de verlichting te doven op een groot aantal snelwegen. Volgens het Slaap– en Waak onderzoek (NSWO) zou dit onverantwoorde veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Platform Lichthinder zet de feiten op een rij.

Rijkswaterstaat heeft onderzoek laten uitvoeren voordat ze dit deden: een literatuuronderzoek en een analyse van alle ongelukken op snelwegen in Nederland. Conclusies: verlichting op snelwegen maakt het ietsje minder gevaarlijk. Er zijn relatief nog steeds meer ongelukken bij nacht en op verlichte wegen weer wat minder. Op de wegvakken waar de maatregel van kracht wordt vallen nu 12 doden per jaar in het duister (overdag 13, in totaal dus 25). Rijkswaterstaat schat dat er een verhoging van 0,3 doden per jaar zal zijn.

De Nederlandse snelwegen zijn erg druk bereden en er wordt daarom … Lees verder


ISS-foto’s Andre Kuipers verwerkt tot megakaart

Geplaatst: 17 augustus 2013
Thema: Onderzoek / Platform Lichthinder

Het was een gigantische klus, maar het is gelukt: de duizenden foto’s van Nederland die André Kuipers heeft gemaakt, zijn aan elkaar genaaid tot één grote foto van Nederland bij nacht.

In samenwerking tussen het RIVM, Sotto le Stelle en de Universiteit van Amsterdam is een selectie gemaakt van de foto’s uit het ISS. Ze zijn vervolgens bewerkt, zoals onthoeken en geocodering, waarna het bestand geconverteerd is in een webservice, waarbij een combinatie met verschillende achtergrondkaarten mogelijk is.

Het Nightpod systeem, waar een deel van de foto’s mee is gemaakt, is speciaal ontwikkeld voor opnamen bij weinig licht, zodat een lange sluitertijd mogelijk is zonder bewegingsonscherpte te krijgen.

Klik voor vergroting

Het totaalbeeld is ook toegevoegd aan de Atlas Leefomgeving. Deze online atlas van Nederland biedt informatie over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Doordat de afbeeldingen nu in … Lees verder


App meet hemelduisternis

Geplaatst: 25 mei 2013
Thema: Onderzoek

Dark Sky Meter is een onlangs verschenen app waarmee je de hemelduisternis meet. Je legt je hand op de camera van je smartphone, haalt hem eraf, houdt de telefoon boven je hoofd en richt hem naar de lucht. Zo leg je vast hoe helder of troebel de sterrenhemel boven je is.

De app is tot stand gekomen in samenwerking met (amateur-)astronomen en de International Dark Sky Association (IDA). Er is een gratis lite versie die alleen het verschil toont tussen een ideale natuurlijke donkere hemel en jouw hemel. De pro versie bevat de bekende SQM weergave (een waarde tussen 16 en 22, maar ook de NELM (de visuele magnitude), maar ook lichtvervuilingskaart, schemertijden en de wolkenvoorspelling.

Als je je meting doorgeeft wordt de data verstuurd naar de IDA en onderzoekers. Ook wordt er binnenkort een live kaart met metingen gemaakt.… Lees verder


Mestkevers gebruiken Melkweg om te navigeren

Geplaatst: 13 februari 2013
Thema: Ecologie / Onderzoek

Wetenschappers hebben aangetoond dat mestkevers zich ‘s nachts oriënteren op basis van de Melkweg. Er was al geweten dat meer geëvolueerde dieren — zoals mensen, vogels en zeehonden — zich oriënteren op de sterren, maar dit is de eerste keer dat het ook bij een insect kon worden aangetoond. Dat schrijft het tijdschrift Current Biology.

Onderzoekster Marie Dacke van de Zweedse Lung Universiteit legt uit: “Mestkevers rollen hun bolletje mest steeds in een rechte lijn, om te vermijden dat ze terug bij de mesthoop uitkomen. Daar zou een andere mestkever er namelijk met het balletjes vandoor kunnen gaan. Om zich te oriënteren, gebruiken ze de streep helder licht in de lucht die de Melkweg is.”

Eerst dachten de onderzoekers dat de mestkevers zich net zoals mensen op de helderste sterren en de maan oriënteerden. Die hypothese werd echter ontkracht in … Lees verder


RIVM onderzoekt nachtwerk

Geplaatst: 19 januari 2013
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Het RIVM heeft een rapport geschreven over nachtwerk en de risico’s daarvan wat betreft gezondheid. In Nederland werkt 16% van de beroepsbevolking soms of regelmatig in de nachtdienst. Verstoring van het dag– en nachtritme door ploegendienst tijdens nachtwerk leidt tot gezondheidsklachten.

Nachtwerk werd al in 2007 als kankerverwekkend beoordeeld door de International Agency for Research on Cancer (IARC). Het RIVM heeft nu de recente literatuur bekeken. De belangrijkste conclusie is dat er nog veel onbekend is. Er is nog steeds niet precies duidelijk waarom er een verhoogd risico is. Ligt het aan het type rooster, aan specifieke kenmerken van het werk, of het verschil tussen avond– of ochtendmensen? Ook de relatie met obesitas wordt uitvoerig besproken. Het RIVM kan uit de beschikbare literatuur geen definitieve conclusies trekken.

Download het onderzoekLees verder


Resultaten Meetnet Hemelhelderheid gepubliceerd

Geplaatst: 19 januari 2013
Thema: Onderzoek

Sinds 2009 staan er negen meters in Nederland die permanent de duisternis meten. Dit gebeurt onder Auspicien van het RIVM. Ze staan op diverse locaties, van Schiermonnikoog tot vlakbij het Westland. Eind vorig jaar zijn de eerste resulaten van Meetnet Hemelhelderheid Nederland gepubliceerd.

De verschillen zijn enorm in Nederland. We tonen hier de resultaten van Utrecht en Schiermonnikoog, zonder en met maan.

In Schiermonnikoog is het altijd donker; of er nu bewolking is of niet, de hemel is er altijd min of meer zwart. In Utrecht is er in het algemeen meer licht (hogere waarden), terwijl ook de bandbreedte veel groter is: als het onbewolkt is, is het nog best redelijk donker, maar als er bewolking is reflecteert die zeer sterk het opgaande licht en is de hemel grijs of zelfs gelig.

Bekijk alle resultaten op de website van het … Lees verder


Smart Highway wint Dutch Design Award

Geplaatst: 3 november 2012
Thema: Onderzoek / Openbare verlichting / Verkeersveiligheid

Tijdens de Dutch Design Week werden de eerste prototypes van Smart Highway gepresenteerd. Dit project van Studio Roosegaarde en Heijmans werd bekroond met een Dutch Design Awards in de categorie ‘best future concept’.

Sinds de jaren ‘80 wordt er al geschreven over intelligente wegen, de focus op innovatie lag tot nu toe echter bij de auto. Studio Roosegaarde en Heijmans pakken het grootschalig aan door het wegdek te innoveren met designs als de ‘Glow-in-the-darkBelijning’, ‘Dynamische Verf’, ‘Interactief Licht’, ‘Induction Priority Lane’, ‘Wind-Licht’. Doel is om de weg duurzaam en interactief te maken door slimme verlichting, energie oogsten en verkeerstekens die zich aanpassen aan de wegsituatie.

Het foto-luminiserende poeder dat in de glow-in-the-dark lijnen gebruikt wordt, geeft tot tien uur lang licht en maakt verdere verlichting overbodig. ‘Dynamische Verf’ wordt pas zichtbaar als waarschuwingen relevant zijn. Zo wordt verkeersinformatie lokaal en … Lees verder


Welke stad heeft Andre Kuipers hier gefotografeerd?

Geplaatst: 28 september 2012
Thema: Onderzoek / Platform Lichthinder

André Kuipers en zijn collega’s hebben tijdens hun verblijf in de ISS tienduizenden foto’s gemaakt van bijzondere plekken op aarde. Van veel beelden hebben we kunnen achterhalen om welke locatie het gaat. Maar van een aantal foto’s is onduidelijk wat ze precies laten zien.

Weet jij om welke steden het gaat op deze foto’s? Laat het weten, onderaan in de reacties. Bedankt, ook namens André!… Lees verder


Slapeloosheid door angst voor duisternis

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Een opvallend onderzoek over slapeloosheid. Canadese wetenschappers deden onderzoek naar de oorzaak van slapeloosheid. Het bleek namelijk dat veel mensen die slecht slapen klaagden over de donkerte in de slaapkamer.

Er werd een experiment opgezet waaruit bleek dat goede en slechte slapers even vaak schrokken van een geluid in een verlichte slaapkamer, maar slechte slapers veel meer schrokken van een geluid in een slaapkamer waar het donker was. Blijkbaar had het feit dat het duister was, een significant effect op het slecht en goed slapen.… Lees verder


Insectenpopulatie verandert onder invloed van licht

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Ecologie / Onderzoek

Het meeste onderzoek over het effect van licht op organismes gaat over gedrag, zoals vogels die eerder gaan zingen. Nu is er ook een onderzoek dat meldt dat er op het niveau van populatiesamenstelling verschuivingen optreden onder invloed van verlichting.

Dat is aangetoond bij een aantal insectensoorten. Aangezien insecten een belangrijke bouwsteen vormen in de hele ecologie, wint daarmee ook het idee dat een heel ecologisch systeem door de verlichting kan veranderen, aan kracht. Onderzoekers van de Wageningse Universiteit doen daar nu onderzoek naar.

Meer informatie: rsbl​.royalsocietypublishing​.org/​c​o​n​t​e​n​t​/​e​a​r​l​y​/​2​0​1​2​/​0​5​/​1​5​/​r​s​b​l​.​2​0​1​2​.​0​2​1​6​.​f​u​l​l​.​h​tmlLees verder


Slechte ogen heeft effect op gezondheid ouderen

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Licht is de belangrijkste beïnvloeder van de biologische klok die veel van wat we doen beïnvloedt en stuurt. Sinds 2002 weten we dat het oog daar een belangrijke rol in speelt, met de ontdekking van de zogenaamde pRCG-cellen die naast de bekende kegeltjes en staafjes in ons oog zetelen.

Gegeven het feit dat onze ogen met het ouder worden hard achteruit gaan en ondoorzichtiger worden, beïnvloedt dit ook de timing van onze biologisch klok. Op 55 jarige leeftijd komt maar 37% en op 75 zelfs maar 17% van het licht op pRCG-cellen terecht. PRCG-cellen regelen voor een belangrijk deel de biologische klok.

Hier ligt een heel nieuw gebied voor onderzoek waarbij allerlei achteruitgang bij ouderen misschien wel verklaard kan worden uit alleen maar het minder transparant worden van het oog.

Meer informatie op de website van Stichting Onderzoek Licht en … Lees verder


RIVM onderzoekt nachtelijke verlichting

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Het RIVM heeft opdracht gekregen om onderzoek te doen naar nachtelijke verlichting. In het onderzoek wordt op negen locaties in Nederland elke nacht het licht gemeten.

Daarnaast wordt onderzocht welk verband er is op de hemelhelderheid door meteorologische en atmosferische parameters. Ook wordt bestudeerd wat de typische lichtuitstoot is van een stad, een snelweg en een industriegebied. Verder onderzoeken ze de invloed van nachtelijke verlichting op zowel ecosystemen als de mens.

Meer informatie: rivm​.nl/​O​n​d​e​r​w​e​r​p​e​n​/​O​n​d​e​r​w​e​r​p​e​n​/​N​/​N​a​c​h​t​e​l​i​j​k​e​_​V​e​r​l​i​c​h​t​ingLees verder


Licht van tablets beinvloedt slaap

Geplaatst: 31 augustus 2012
Thema: Gezondheid / Onderzoek

Twee uur achter een beeldscherm met een backlight zorgt al voor de afname van de melatonine-aanmaak met 22 procent, zo hebben wetenschappers ontdekt. Ze adviseren onder meer om tablets voor het slapen gaan zo min mogelijk te gebruiken.

Wetenschappers van het Lighting Research Center van het Rensselaer Polytechnic Institute onderzochten de effecten van de backlights van bijvoorbeeld laptops en tablets op de aanmaak van het hormoon melatonine in het menselijk lichaam. “Onze studie toont aan dat twee uur blootstelling aan een lichtgevend scherm de melatonineaanmaak met ongeveer 22 procent kan doen afnemen”, zegt Mariana Figueiro, dat het onderzoeksteam leidt. Omdat melatonine het waak-slaapritme beïnvloedt, kan het gebruik van apparaten als tablets en notebooks, met name bij jongeren, voor slaapproblemen zorgen.

Bij het onderzoek gebruikten 13 personen een tablet voor dagelijkse bezigheden als lezen, spelletjes spelen en films bekijken. Een eerste … Lees verder


© 2002- Platform Lichthinder