Het besef van de relatie tussen heelal en mens is een belangrijke erfenis die in alle culturen een rol speelt en gespeeld heeft. Helaas is onze westerse cultuur als eerste bezig dit besef van de relatie tussen heelal en mens te verliezen. Vooral in een overbelichte verstedelijkte omgeving heeft het alom aanwezige kunstlicht het nachtelijk duister verdreven. Hierdoor ontstaat een leegte die moeilijk is op te vullen.
Het aanschouwen van een heldere hemel bij nacht, liefst met de daarbij behorende stilte zoals die in de natuur is te vinden, kan het besef wekken van een oneindigheid, waarmee men zich verbonden weet en die vertrouwen wekt. De betrekkelijkheid van het menselijk bestaan vormt hiermee een duidelijk contrast. Voor hen die er gevoelig voor zijn ligt in het verlengde hiervan een intenser besef van de waarde van dat tijdelijk menselijk bestaan.
Venetië, de soberst verlichte grote stad van Italië. Beeld: Nick Bramhall
Echter, kinderen die vandaag opgroeien in de stad zullen ‘s avonds niet meer vol ontzag omhoog kijken naar een donkere hemel vol sterren. Besef van hun eigen wereld, hun eigen planeet, als een nietig stofje, maar toch onderdeel van een schitterend sterrenbezaaid uitspansel, gaat hierdoor aan hen voorgoed voorbij.
Duister, stilte en rust vormen een drietal oerkwaliteiten die vaak in combinatie met elkaar voorkomen. Op zeker moment, meestal in de avonduren, komt het. Je doet je ogen dicht. Je creëert duisternis. Vaak nog ondersteund door het uitdoen van de verlichting en het dichttrekken van de gordijnen. Rust, stilte. En duisternis. Platform Lichthinder erkent het nachtelijk duister als een waardevolle kwaliteit, waardevol voor ons allemaal. Een waarde waarvan de norm nooit verloren mag gaan.
Geplaatst: 27 september 2008
Thema: Esthetiek
Speuren naar uilen en staren naar sterren? Tijdens de Nacht van de Nacht op zaterdag 25 oktober 2008 is het mogelijk. In heel Nederland worden ‘duistere’ activiteiten georganiseerd. Bedrijven en overheden worden gevraagd de lichten te doven.
Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties vragen hiermee aandacht voor de schoonheid en het nut van de donkere nacht. Zij willen dat gemeenten en bedrijven permanent beleid gaan voeren om lichtvervuiling tegen te gaan.
Het doven of dimmen van lampen levert niet alleen een flinke energiebesparing op; het is ook beter voor mens en dier. Elk jaar wordt Nederland lichter, terwijl veel mensen juist willen genieten van de donkerte van de nacht en van de prachtige sterrenhemel.
Dit jaar vindt er een nachtfotowedstrijd plaats. Stuur je mooiste nachtfoto in via www.nachtvandenacht.nl en maak kans op een telescoop of kaarten voor het … Lees verder
Geplaatst: 17 oktober 2007
Thema: Esthetiek / Onderzoek / Reclameverlichting / Sierverlichting
Negen van de tien Nederlanders willen dat reclameverlichting en sierverlichting voortaan na 12 uur ‘s nachts uitgaan. Dit om energie te besparen en lichtvervuiling tegen te gaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder duizend Nederlanders dat onderzoeksbureau Tangram heeft uitgevoerd. Opdrachtgevers van het onderzoek, Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties, roepen de overheid op om zo snel mogelijk reclame– en sierverlichting na 12 uur ‘s nachts aan te pakken.
De Nederlander zit niet te wachten op nachtelijke reclameverlichting zoals reclamemasten en nachtelijke sierverlichting zoals het aanlichten van kerken, monumenten, gemeentehuizen en kantoorpanden. Respectievelijk 88,9 procent (reclameverlichting) en 86,5 procent (sierverlichting) vindt het een goed idee als deze verlichting voortaan ‘s nachts uitgaat.
De ondervraagden willen in ruime meerderheid (77 procent) dat de overheid regels gaat opstellen om de toename van nachtelijke reclame– en sierverlichting te stoppen. Slechts 8 … Lees verder
Geplaatst: 27 augustus 2007
Thema: Esthetiek
Op 27 oktober vindt voor de derde maal de Nacht van de Nacht plaats. Tijdens De Nacht van de Nacht worden in heel Nederland activiteiten georganiseerd. Sterrenwachten openen hun deuren, er worden avondwandelingen in natuurgebieden georganiseerd of avondexcursies per boot. Ook dierentuinen, aquaria en duikverenigingen ondersteunen de Nacht.
Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties, de initiatiefnemers van de nachtactiviteiten roepen gemeenten op om op 27 oktober de verlichting van één of meerdere symbolen te doven. Verder roepen ze zoveel mogelijk andere organisaties op De Nacht van de Nacht te ondersteunen met nacht– en avondactiviteiten.
Meer info: www.laathetdonkerdonker.nl… Lees verder
Geplaatst: 5 februari 2007
Thema: Esthetiek / Sterrenkunde
Er is een internationaal initiatief gekomen om een verklaring op te stellen voor het recht op licht van sterren. De declaratie zal worden gepresenteerd op het Starlight congres in La Palma op 19 en 20 april.
International Initiative in Defence of the Quality of the Night Sky as Mankind’s Scientific, Cultural and Environmental Right: www.starlight2007.net… Lees verder
Geplaatst: 22 december 2006
Thema: Esthetiek / Reclameverlichting
Een reclamemast in het Limburgse Schinnen is uitgeroepen tot Nederlands Lelijkst verlichte plek. Volgens Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties is deze mast een stuitend voorbeeld van nachtelijke horizonvervuiling.

De milieuorganisaties doen een dringend beroep op gemeenten en reclamebedrijven om uiterst terughoudend te zijn met het plaatsen van masten, deze weg te halen op kwetsbare en storende plekken zoals in Schinnen en om ze in ieder geval na 23.00 uur niet meer te verlichten zodat er voor mens en dier weer nachtrust is.
De jury van Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties nomineerde vorige week de tien lelijkste verlichte plekken (uit bijna 200 inzendingen). Uiteindelijk kwam ze tot de volgende top-3:
1. Reclamemast in Schinnen langs de A76
2. Kantoor van Essent in Den Bosch
3. Gebouw De Schijf, de Kersentuin Utrecht
Natuur en Milieu en De … Lees verder
Geplaatst: 23 oktober 2006
Thema: Esthetiek
De 2e Nacht van de Nacht, komende zaterdag 28 oktober, wordt donkerder dan ooit. Torens, kerken, gemeentehuizen, provinciehuizen en monumenten in 27 verschillende gemeenten doven hun lichten en door het hele land zijn er zo’n 200 uiteenlopende activiteiten die aandacht vragen voor de schoonheid van de Nacht. Het evenement is een initiatief van Stichting Natuur en Milieu en de provinciale Milieufederaties.
Ook aan de oproep van de milieuorganisaties aan gemeenten om permanent 1 miljoen lantaarnpalen te doven of te dimmen is inmiddels gehoor gegeven. Na een maand staat de teller op: 5 gemeenten die samen 21.039 lantaarns dimmen of doven. Dat komt op een energiebesparing van ongeveer € 82.000,= per jaar neer.
De behoefte aan meer duisternis blijkt aan te slaan. Vorig jaar werden er zo’n 100 activiteiten in het duister georganiseerd en trok de Nacht 10.000 bezoekers. Nu staan … Lees verder
Geplaatst: 24 oktober 2005
Thema: Esthetiek
Komende zaterdag wordt de klok een uur teruggezet en kunnen we een uur langer genieten van de nacht. Een mooie gelegenheid om er op uit te trekken en een bezoek te brengen aan de Nacht van de Nacht.
Overal in het land vinden aktiviteiten plaats die de schoonheid van nachtelijke duisternis laten zien. Het is de bedoeling dat de Nacht van de Nacht een jaarlijks terugkerend evenement wordt, vergelijkbaar met de museumnacht. In elke provincie wordt er een eigen invulling gegeven aan het regionale festival. Verschillende organisaties zoals gemeenten, bezoekerscentra in natuurgebieden, sterrenwachten gaan met met de provinciale Milieufederaties activiteiten organiseren. Verhalen vertellen of muziek in het donker, sterren kijken, kinderactiviteiten, wandelen met een ‘nachtbrilletje’ op. We kijken ook naar de nachtdieren: hoe vinden zij hun weg in het donker? Het Land van Ooit gaat voor deze gelegenheid ‘s avonds … Lees verder
Geplaatst: 1 maart 2005
Thema: Esthetiek / Onderzoek
Onderzoeksbureau Alterra van de Wageningse universiteit heeft, in opdracht van de Stichting Natuur en Milieu en de twaalf provinciale milieufederaties en met subsidiegeld van het ministerie van VROM, een eerste onderzoek uitgevoerd naar de effectkant van lichthinder. De centrale vraagstelling in het rapport ‘Donkere nachten, de beleving van nachtelijke duisternis door burgers’ was: “Hoe beleeft de Nederlander verlichting en duisternis?”. Daarbij zijn 1200 mensen, gelijk verdeeld over alle provincies, ondervraagd.
Een aantal van de belangrijkste en interessantste conclusies zijn:
– Gevraagd naar de vijf belangrijkste karakteristieken van de nacht, scoren rust en stilte veel hoger dan duisternis (66% tegen 36%).
– Veertig procent van de mensen vindt het (erg) belangrijk dat het duister is in de directe woonomgeving, terwijl dat voor mensen die landelijk wonen naar 50% stijgt. Opvallend is dat de percentages nog hoger zijn in het ‘donkere’ noorden … Lees verder
Geplaatst: 5 december 2004
Thema: Esthetiek
Vanaf 1 december is de publiekscampagne ‘Laat het donker donker’ van start gegaan. De campagne vraagt aandacht voor de schoonheid van de nacht en geeft tips om lichthinder aan te pakken. Het project is een initiatief van Stichting Natuur en Milieu en de 12 provinciale Milieufederaties: “Door allerlei activiteiten, landelijk en provinciaal, wijzen we op het belang van donkere nachten, proberen we de donkere plekken in Nederland donker te houden en gaan we de strijd aan met de lichthinder.”
Onderdeel van de campagne is de conferentie ‘Mooi licht, mooi donker’ op woensdag 19 januari 2005. De conferentie is bedoeld voor professionals en andere geïnteresseerden in het thema duisternis en lichthinder. Het avondfestijn is voor iedereen die wil genieten van de schoonheid van de nacht.
Laat het donker donker: www.laathetdonkerdonker.nl… Lees verder
Geplaatst: 30 november 2004
Thema: Esthetiek / Platform Lichthinder
De locatie voor het duisternis-experiment van Platform Lichthinder, “Voor één nacht donker”, is bekend: Terschelling. Volgende week dinsdagnacht zal het eiland zich tussen 22.00 en 05.00 uur in duisternis hullen. Een week later — op woensdag 15 december — zal er een item in Nachtland aan de actie worden besteed. Nachtland is een tv-programma van de RVU over de schoonheid van de nacht. Op de website van het programma zijn de afgelopen tijd de vorderingen van de duisternis-actie te volgen geweest.
De voorbereidingen zijn gedaan door de Milieuwerkgroep Terschelling. De actie wordt onder de aandacht gebracht en toegelicht door middel van een schrijven aan alle buurtschappen en buurtverenigingen en een begin december op heel Terschelling huis-aan-huis te verspreiden brief.… Lees verder
Geplaatst: 23 december 2003
Thema: Esthetiek / Onderzoek
Maandag 15 december is de publiekscampagne Kwaliteiten van Drenthe van start gegaan met het thema Licht en Donker. In diverse huis-aan-huisbladen en op de website van Milieu Federatie Drenthe wordt hier uitgebreid aandacht aan besteed. Zo kan de enquête ‘Mooi licht, mooi donker’ worden ingevuld, met kans op een weekendje in het kleinste huisje van Drenthe. Ook zijn er verschillende activiteiten, een sterrenmeting en kan er op onderzoek uit worden gegaan naar opvallende lichtbronnen in Drenthe.
Onderdeel van het project is de enquête “Mooi Licht, Mooi Donker”. Dit vragenformulier is opgesteld door de Raad voor Ruimtelijk, Milieu– en Natuuronderzoek (RMNO). Tot dusver zijn geen gegevens bekend over de waardering van de duisternis en/of licht in de duisternis. Met dit onderzoek wil de Drentse Milieu Federatie een nulmeting doen. Dit is belangrijk, omdat bestuurders daarmee kan worden verteld hoe bewoners denken … Lees verder
Geplaatst: 14 maart 2003
Thema: Esthetiek
12 Maart j.l. heeft het Italiaanse parlement een resolutie aangenomen die de regering van Silvio Berlusconi opdraagt de bescherming van de donkere nacht bij de UNESCO te promoten. De UNESCO is de organisatie van de Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap en cultuur. Italië ziet de nachtelijke hemel als werelderfgoed en zal zich aktief sterk maken voor erkenning hiervan, zeker tijdens haar voorzitterschap van de Europese Unie.… Lees verder
Geplaatst: 9 november 2002
Thema: Esthetiek
De Nacht van de Duisternis in België dit jaar op 9 november was een succes. Na een jaar waarin door personele wisselingen de aandacht wat verslapte werd dit jaar een goed resultaat bereikt. De nacht wordt in België wordt georganiseerd in samenhang met de sterrenkijkavonden. Er deden in totaal 125 gemeentes mee van de 315. Zo hadden 33 gemeentes de klemtoonverlichting uitgedaan en 25 gemeentes zowel een deel van de straatverlichting als de klemtoonverlichting en ook nog een oproep gedaan naar de bevolking. Er was zelfs een gemeente die alle verlichting gedoofd had. Op veel plaatsen werden avondlijke wandelingen georganiseerd, heksenverhalen voorgelezen en sterren gekeken. In Antwerpen werd een landelijke persconferentie gegeven waar een aantal landelijke en plaatselijke kranten en tv stations aanwezig waren. In totaal werden er een 10.500 deelnemers geteld, met gemiddeld 200 bezoekers per activiteit.… Lees verder
Geplaatst: 1 januari 2002
Thema: Esthetiek
Echt ouderwets donker wordt het niet meer ‘s nachts, stelt Joost Zwagerman in ‘Hollandse nachten’, een gedicht uit de bundel ‘Bekentenissen van de pseudomaan’. Het is een felle aanklacht tegen ‘het ketsendfel tl van partycentrum Nederland, every inch een kermistent’.
Mag het licht uit
mag het vlakland weer in zwart?
Zonder acht op bioritme sikkelt horizongewijs
de spikkeling van zelfbevlekkend snelweghalogeen
en sproeien uitgebotte steden watts als hoger honing uit -
is de duisterling de dakloze voltagedissident.
In vogelvlucht fonteint rondom het vliegveld
dom-eufoor een fonkelregen, trimlicht dat niet rusten zal
tot het zich tot aan de randen van het land
met identieke terminals heeft uitgebreid,
het ketsendfel tl van partycentrum Nederland,
every inch een kermistent.
Vroeger, zegt de zeikerd die gelijk heeft,
toen het in het donker nog echt donker was...
Geen hand voor ogen komt ooit nog terug,… Lees verder