Esthetiek

Beeld: Tim Andersen

Het besef van de relatie tussen heelal en mens is een belangrijke erfenis die in alle culturen een rol speelt en gespeeld heeft. Helaas is onze westerse cultuur als eerste bezig dit besef van de relatie tussen heelal en mens te verliezen. Vooral in een overbelichte verstedelijkte omgeving heeft het alom aanwezige kunstlicht het nachtelijk duister verdreven. Hierdoor ontstaat een leegte die moeilijk is op te vullen.

Het aanschouwen van een heldere hemel bij nacht, liefst met de daarbij behorende stilte zoals die in de natuur is te vinden, kan het besef wekken van een oneindigheid, waarmee men zich verbonden weet en die vertrouwen wekt. De betrekkelijkheid van het menselijk bestaan vormt hiermee een duidelijk contrast. Voor hen die er gevoelig voor zijn ligt in het verlengde hiervan een intenser besef van de waarde van dat tijdelijk menselijk bestaan.

Venetië, de soberst verlichte grote stad van Italië. Beeld: Nick Bramhall

Echter, kinderen die vandaag opgroeien in de stad zullen ‘s avonds niet meer vol ontzag omhoog kijken naar een donkere hemel vol sterren. Besef van hun eigen wereld, hun eigen planeet, als een nietig stofje, maar toch onderdeel van een schitterend sterrenbezaaid uitspansel, gaat hierdoor aan hen voorgoed voorbij.

Duister, stilte en rust vormen een drietal oerkwaliteiten die vaak in combinatie met elkaar voorkomen. Op zeker moment, meestal in de avonduren, komt het. Je doet je ogen dicht. Je creëert duisternis. Vaak nog ondersteund door het uitdoen van de verlichting en het dichttrekken van de gordijnen. Rust, stilte. En duisternis. Platform Lichthinder erkent het nachtelijk duister als een waardevolle kwaliteit, waardevol voor ons allemaal. Een waarde waarvan de norm nooit verloren mag gaan.


Hoofd Design Philips over lichtvervuiling

Geplaatst: 7 december 2010
Thema: Esthetiek

Rogier van der Heide is sinds maart chief design officer bij Philips Lighting. Hij houdt zich in die rol bezig met wat verlichting kan betekenen voor mensen in het dagelijks leven. Tijdens zijn presentatie op TedxAmsterdam richtte Van der Heide de aandacht vooral op de verspilling van licht. Lichtvervuiling is een groeiend probleem, waardoor in stedelijke gebieden nauwelijks nog sterren aan de nachthemel zichtbaar zijn.

Het behouden van het donker verdient volgens Van der Heide dan ook meer aandacht, omdat de mooiste vormen van lichtgebruik, in gebouwen of kunstwerken, ook baat hebben bij de inzet van donkere delen. Zonder duisternis geen licht wil hij maar zeggen. Architectuur moet daar meer rekening mee houden, vindt hij. Van der Heide ontwierp ook een lichtdemonstratie die dinsdagavond op de Stadsschouwburg werd vertoond.

Zijn presentatie bij TEDxAmsterdam:

Lees een interview met Van de Heide … Lees verder


30 oktober: Nacht van de Nacht

Geplaatst: 19 oktober 2010
Thema: Esthetiek

De zesde editie van de Nacht van de Nacht vind plaats op de dag dat de klok een uur wordt teruggezet: zaterdag 30 oktober.

In Tuk of Twijzel of Toornwerd, in Amsterdam, Groningen of Maastricht, jong en oud kan meedoen aan meer dan 250 activiteiten verspreid door het hele land: romantisch dineren bij kaarslicht, een donkere praamvaartocht, nachtklimmen of een speurtocht door de bossen. Ook zijn er lezingen en kan men naar sterren kijken vanaf het strand.

Met de Nacht van de Nacht vragen De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu aandacht voor de schoonheid en het belang van donkere nachten. Honderden gemeenten en bedrijven doven die nacht hun verlichting. Zo staan de Dom in Utrecht, de Grote Kerk van Naarden en de Eusebiustoren in Arnhem in het donker.

En steeds meer bedrijven en gemeenten, waaronder Deloitte en de … Lees verder


Schiermonnikoog is de donkerste plek van Nederland

Geplaatst: 3 november 2009
Thema: Esthetiek / Onderzoek / Sterrenkunde

Schiermonnikoog is de donkerste plek van Nederland! ‘t Hoge Land in Groningen staat op nummer twee en de Friese Waddenkust op de derde plaats. Dit blijkt uit onderzoek van De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu, uitgevoerd door bureau Sotto le Stelle.

De donkerste plekken van Nederland zijn in kaart gebracht voor de viering van de vijfde De Nacht van de Nacht op 24 oktober a.s.. Die nacht zijn er honderden duistere activiteiten in Nederland om te genieten van de schoonheid van het donker.

Voor het onderzoek naar de donkerste plek in Nederland zijn in 41 donkere gebieden, verdeeld over de provincies, lichtmetingen verricht. De mate van duisternis wordt in Nederland bepaald door kunstmatige verlichting vanaf de grond. Het licht dat van steden naar boven straalt, kan in een straal van ruwweg 50 kilometer weer naar beneden komen en … Lees verder


Komend weekend: 5e Nacht van de Nacht

Geplaatst: 19 oktober 2009
Thema: Esthetiek

Op zaterdag 24 oktober vindt voor de vijfde maal de Nacht van de Nacht plaats. Duizenden lichten gaan uit en er zijn nachtactiviteiten voor publiek in alle provincies. Met de Nacht van de Nacht vragen Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties aandacht voor de schoonheid én de functie van de duisternis. Deze staat steeds meer onder druk staan door de alsmaar toenemende verlichting.

De Nederlandse nacht wordt elk jaar drie tot vijf procent lichter. Echte duisternis is bijna niet meer te vinden in Nederland. Lichtvervuiling ontneemt bijna de helft van de Nederlanders het zicht op de sterrenhemel en nachtdieren raken in de war van de lichte nachten. Nederland is inmiddels één van de meest verlichte landen ter wereld.

De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu zoeken voorafgaand aan de vijfde Nacht van de Nacht de donkerste plek … Lees verder


De donkerste plek van Nederland

Geplaatst: 20 september 2009
Thema: Esthetiek / Onderzoek

De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu zijn op zoek naar de donkerste plek van elke provincie en de donkerste plek van het land. Het onderzoek zal worden uitgevoerd door lichtdeskundige Wim Schmidt. In de maanden augustus en september trekt hij er op heldere nachten met meetapparatuur op uit, op zoek naar de donkerste plekjes. Schmidt is deskundige op het gebied van donkere nachten, sterren en lichtvervuiling.

Half oktober, voorafgaand aan de Nacht van de Nacht, zal de donkerste plek van Nederland en die van elke provincie bekend worden gemaakt.… Lees verder


Driekwart van de Nederlanders wil een donkerdere nacht

Geplaatst: 19 oktober 2008
Thema: Esthetiek / Onderzoek

Ruim drie kwart van de Nederlanders wil dat de nacht donkerder wordt, zolang de veiligheid maar niet in het geding is. Teveel licht in de nacht leidt volgens 82% van de mensen tot energieverspilling en is volgens bijna 75 % een bedreiging voor nachtdieren. Dit blijkt uit representatief onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties. Zij roepen bedrijven op om snel maatregelen te nemen tegen onnodige verlichting na 23:00 uur. Dat is goed tegen lichtvervuiling en spaart energie.

De Nederlander stoort zich vooral aan verlichting van bedrijven. Reclameverlichting, binnenverlichting van kantoren, verlichting van kassen en laserlichten van discotheken zijn mensen een doorn in het oog. Respectievelijk 82% (reclameverlichting), 78% (binnenverlichting van kantoren), 75% (beter afschermen van kassen) en 62% (laserlichten) van de mensen wil na 23:00 uur deze lichten uit of beter … Lees verder


25 oktober: Vierde Nacht van de Nacht

Geplaatst: 27 september 2008
Thema: Esthetiek

Speuren naar uilen en staren naar sterren? Tijdens de Nacht van de Nacht op zaterdag 25 oktober 2008 is het mogelijk. In heel Nederland worden ‘duistere’ activiteiten georganiseerd. Bedrijven en overheden worden gevraagd de lichten te doven.

Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties vragen hiermee aandacht voor de schoonheid en het nut van de donkere nacht. Zij willen dat gemeenten en bedrijven permanent beleid gaan voeren om lichtvervuiling tegen te gaan.

Het doven of dimmen van lampen levert niet alleen een flinke energiebesparing op; het is ook beter voor mens en dier. Elk jaar wordt Nederland lichter, terwijl veel mensen juist willen genieten van de donkerte van de nacht en van de prachtige sterrenhemel.

Dit jaar vindt er een nachtfotowedstrijd plaats. Stuur je mooiste nachtfoto in via www​.nachtvandenacht​.nl en maak kans op een telescoop of kaarten voor het … Lees verder


Nederlanders willen einde aan nachtelijke reclameverlichting

Geplaatst: 17 oktober 2007
Thema: Esthetiek / Onderzoek / Reclameverlichting / Sierverlichting

Negen van de tien Nederlanders willen dat reclameverlichting en sierverlichting voortaan na 12 uur ‘s nachts uitgaan. Dit om energie te besparen en lichtvervuiling tegen te gaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder duizend Nederlanders dat onderzoeksbureau Tangram heeft uitgevoerd. Opdrachtgevers van het onderzoek, Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties, roepen de overheid op om zo snel mogelijk reclame– en sierverlichting na 12 uur ‘s nachts aan te pakken.

De Nederlander zit niet te wachten op nachtelijke reclameverlichting zoals reclamemasten en nachtelijke sierverlichting zoals het aanlichten van kerken, monumenten, gemeentehuizen en kantoorpanden. Respectievelijk 88,9 procent (reclameverlichting) en 86,5 procent (sierverlichting) vindt het een goed idee als deze verlichting voortaan ‘s nachts uitgaat.

De ondervraagden willen in ruime meerderheid (77 procent) dat de overheid regels gaat opstellen om de toename van nachtelijke reclame– en sierverlichting te stoppen. Slechts 8 … Lees verder


Derde Nacht van de Nacht op 27 oktober

Geplaatst: 27 augustus 2007
Thema: Esthetiek

Op 27 oktober vindt voor de derde maal de Nacht van de Nacht plaats. Tijdens De Nacht van de Nacht worden in heel Nederland activiteiten georganiseerd. Sterrenwachten openen hun deuren, er worden avondwandelingen in natuurgebieden georganiseerd of avondexcursies per boot. Ook dierentuinen, aquaria en duikverenigingen ondersteunen de Nacht.

Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties, de initiatiefnemers van de nachtactiviteiten roepen gemeenten op om op 27 oktober de verlichting van één of meerdere symbolen te doven. Verder roepen ze zoveel mogelijk andere organisaties op De Nacht van de Nacht te ondersteunen met nacht– en avondactiviteiten.

Meer info: www​.laathetdonkerdonker​.nlLees verder


Recht op sterrenlicht

Geplaatst: 5 februari 2007
Thema: Esthetiek / Sterrenkunde

Er is een internationaal initiatief gekomen om een verklaring op te stellen voor het recht op licht van sterren. De declaratie zal worden gepresenteerd op het Starlight congres in La Palma op 19 en 20 april.

International Initiative in Defence of the Quality of the Night Sky as Mankind’s Scientific, Cultural and Environmental Right: www​.starlight2007​.netLees verder


Limburgse reclamemast lelijkst verlichte plek

Geplaatst: 22 december 2006
Thema: Esthetiek / Reclameverlichting

Een reclamemast in het Limburgse Schinnen is uitgeroepen tot Nederlands Lelijkst verlichte plek. Volgens Stichting Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties is deze mast een stuitend voorbeeld van nachtelijke horizonvervuiling.


De milieuorganisaties doen een dringend beroep op gemeenten en reclamebedrijven om uiterst terughoudend te zijn met het plaatsen van masten, deze weg te halen op kwetsbare en storende plekken zoals in Schinnen en om ze in ieder geval na 23.00 uur niet meer te verlichten zodat er voor mens en dier weer nachtrust is.

De jury van Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties nomineerde vorige week de tien lelijkste verlichte plekken (uit bijna 200 inzendingen). Uiteindelijk kwam ze tot de volgende top-3:
1. Reclamemast in Schinnen langs de A76
2. Kantoor van Essent in Den Bosch
3. Gebouw De Schijf, de Kersentuin Utrecht

Natuur en Milieu en De … Lees verder


Aanstaande zaterdag: Nacht van de Nacht!

Geplaatst: 23 oktober 2006
Thema: Esthetiek

De 2e Nacht van de Nacht, komende zaterdag 28 oktober, wordt donkerder dan ooit. Torens, kerken, gemeentehuizen, provinciehuizen en monumenten in 27 verschillende gemeenten doven hun lichten en door het hele land zijn er zo’n 200 uiteenlopende activiteiten die aandacht vragen voor de schoonheid van de Nacht. Het evenement is een initiatief van Stichting Natuur en Milieu en de provinciale Milieufederaties.

Ook aan de oproep van de milieuorganisaties aan gemeenten om permanent 1 miljoen lantaarnpalen te doven of te dimmen is inmiddels gehoor gegeven. Na een maand staat de teller op: 5 gemeenten die samen 21.039 lantaarns dimmen of doven. Dat komt op een energiebesparing van ongeveer € 82.000,= per jaar neer.

De behoefte aan meer duisternis blijkt aan te slaan. Vorig jaar werden er zo’n 100 activiteiten in het duister georganiseerd en trok de Nacht 10.000 bezoekers. Nu staan … Lees verder


Komend weekend: Nacht van de Nacht!

Geplaatst: 24 oktober 2005
Thema: Esthetiek

Komende zaterdag wordt de klok een uur teruggezet en kunnen we een uur langer genieten van de nacht. Een mooie gelegenheid om er op uit te trekken en een bezoek te brengen aan de Nacht van de Nacht.

Overal in het land vinden aktiviteiten plaats die de schoonheid van nachtelijke duisternis laten zien. Het is de bedoeling dat de Nacht van de Nacht een jaarlijks terugkerend evenement wordt, vergelijkbaar met de museumnacht. In elke provincie wordt er een eigen invulling gegeven aan het regionale festival. Verschillende organisaties zoals gemeenten, bezoekerscentra in natuurgebieden, sterrenwachten gaan met met de provinciale Milieufederaties activiteiten organiseren. Verhalen vertellen of muziek in het donker, sterren kijken, kinderactiviteiten, wandelen met een ‘nachtbrilletje’ op. We kijken ook naar de nachtdieren: hoe vinden zij hun weg in het donker? Het Land van Ooit gaat voor deze gelegenheid ‘s avonds … Lees verder


De beleving van licht en duisternis

Geplaatst: 1 maart 2005
Thema: Esthetiek / Onderzoek

Onderzoeksbureau Alterra van de Wageningse universiteit heeft, in opdracht van de Stichting Natuur en Milieu en de twaalf provinciale milieufederaties en met subsidiegeld van het ministerie van VROM, een eerste onderzoek uitgevoerd naar de effectkant van lichthinder. De centrale vraagstelling in het rapport ‘Donkere nachten, de beleving van nachtelijke duisternis door burgers’ was: “Hoe beleeft de Nederlander verlichting en duisternis?”. Daarbij zijn 1200 mensen, gelijk verdeeld over alle provincies, ondervraagd.

Een aantal van de belangrijkste en interessantste conclusies zijn:
– Gevraagd naar de vijf belangrijkste karakteristieken van de nacht, scoren rust en stilte veel hoger dan duisternis (66% tegen 36%).
– Veertig procent van de mensen vindt het (erg) belangrijk dat het duister is in de directe woonomgeving, terwijl dat voor mensen die landelijk wonen naar 50% stijgt. Opvallend is dat de percentages nog hoger zijn in het ‘donkere’ noorden … Lees verder


Laat het donker donker

Geplaatst: 5 december 2004
Thema: Esthetiek

Vanaf 1 december is de publiekscampagne ‘Laat het donker donker’ van start gegaan. De campagne vraagt aandacht voor de schoonheid van de nacht en geeft tips om lichthinder aan te pakken. Het project is een initiatief van Stichting Natuur en Milieu en de 12 provinciale Milieufederaties: “Door allerlei activiteiten, landelijk en provinciaal, wijzen we op het belang van donkere nachten, proberen we de donkere plekken in Nederland donker te houden en gaan we de strijd aan met de lichthinder.”

Onderdeel van de campagne is de conferentie ‘Mooi licht, mooi donker’ op woensdag 19 januari 2005. De conferentie is bedoeld voor professionals en andere geïnteresseerden in het thema duisternis en lichthinder. Het avondfestijn is voor iedereen die wil genieten van de schoonheid van de nacht.

Laat het donker donker: www​.laathetdonkerdonker​.nlLees verder


© 2002- Platform Lichthinder