Economie

Beeld: Wonderlane

Onze samenleving streeft naar een 24-uurs economie waarbij werken, leven en recreëren ook in de nachtelijke periode plaats kunnen vinden. De noodzakelijke verplaatsing van de mens tussen de verschillende locaties vindt in deze 24-uurs economie vaak in de donkere periode van de dag plaats.

Individuele veiligheid speelt een belangrijke rol in het economisch systeem. Daarnaast dienen mensen zich bij de verplaatsing ook te kunnen oriënteren in de omgeving. Ook de beveiliging van bedrijven vereist goede verlichting die controle van panden en terreinen mogelijk maakt.

       

Beeld: Jim Richardson.

24 uur per dag dag

Economisch gezien wordt verlichting in de donkere periode van de dag dus belangrijk en zelfs noodzakelijk geacht. Er zijn echter ook negatieve economische effecten te noemen met betrekking tot verlichting. Besparing op energie is een doel van het Nederlandse en Europese milieubeleid. Voor veel afnemers van energie zijn de ‘milieuvriendelijke’ aspecten meestal niet van doorslaggevend belang, maar in de concurrentiestrijd tussen bedrijven wordt dit steeds vaker een aandachtspunt.

Speciale eco-keurmerken kunnen voor klanten een aanleiding zijn om voor een bepaald product of bedrijf te kiezen. Deze concurrentieoverwegingen kunnen een economisch-financieel gevolg hebben in het bedrijfsleven. De ‘milieuvriendlijke’ aspecten hebben voor bedrijven en overheden dan ook meestal een financiële achterliggende gedachte. Directe besparing op verlichting, en dus energie, kan de elektriciteitskosten aanzienlijk verminderen.

Verspilling


De rol van verlichting wordt vaak niet onderkent omdat verlichting dikwijls een sluitpost op de begroting is. Wat vaak over het hoofd wordt gezien is de hoeveelheid geld dat jaarlijks de duisternis in wordt gestraald. Heeft een gemeente al eens stil gestaan bij het feit dat de verlichting van één kerktoren met een vijftal schijnwerpers jaarlijks zo’n € 700,- aan energie kost? Dat een gemiddelde gemeente jaarlijks duizenden euro’s verspild aan decoratieve verlichting van panden en pleinen voor enkele vroege krantenbezorgers?

Datzelfde geldt natuurlijk voor het aanstralen van bedrijfspanden waar vaak een nog grotere hoeveelheid licht en dus geld wordt gebruikt. In Nederland gaan jaarlijks miljoenen euro’s verloren in de duisternis, meestal zonder dat men zich daar bewust van is. Niemand heeft er toch last van… Of toch wel?

LED-verlichting paradox

LED-lampen zijn efficiënter dan gloeilampen en spaarlampen, maar dat wil nog niet zeggen dat ze het energieverbruik doen dalen. Spaarlampen worden steeds vaker als een overgangstechnologie beschouwd, LED’s zijn de toekomst. LED-lampen zijn zuiniger en gaan langer mee dan spaarlampen, en ze bevatten geen kwik of andere schadelijke stoffen.

Witte LED’s – de lampen die we nodig hebben om ons interieur te verlichten – zijn momenteel nog te zwak en te duur om een volwaardig alternatief te zijn voor de gloeilamp of de spaarlamp. Het succes van gekleurde LED-verlichting is echter al een feit. En die belooft het energieverbruik alleen maar de hoogte in te jagen, want ze introduceert verlichting waar voorheen geen verlichting was.

Bijlmer Parktheater, Amsterdam. Beeld: Oliver Wagemann

Een gebouw inpakken met duizenden gekleurde LED’s is een nieuwe decoratieve trend in de hedendaagse architectuur. De LED-lampen vervangen geen gloeilampen of spaarlampen, ze vervangen een niet-verlichte gevel.

LED’s zijn een goed voorbeeld van de energie-efficiëntie paradox. Kort samengevat zegt deze (economische) wet dat zuiniger apparatuur vaak nieuwe toepassingen of een intensiever gebruik als gevolg heeft, waardoor het totale energieverbruik terug op het zelfde niveau komt te liggen, of zelfs stijgt vergeleken met de situatie voor de komst van de zuiniger technologie.
(Bron: Lowtech Magazine)


Meer licht uit langs snelwegen

Geplaatst: 6 juni 2013
Thema: Economie / Openbare verlichting

Het aantal snelwegen waar ‘s nachts geen licht meer brandt, neemt de komende maanden fors toe. Rijkswaterstaat moet bezuinigen en bovendien is het beter voor het milieu, meldt de dienst op zijn website.

Vanavond is het licht op delen van snelwegen in Flevoland en Noord-Limburg uit gebleven. Een maand later volgen weggedeelten in de provincie Utrecht. In september gaat het licht uit op stukken snelweg in Noord– en Zuid-Holland, Noord-Brabant en Limburg.

In de ochtend– en avondspits blijft het licht overal aan. Op snelwegen in Gelderland en Overijssel werd de maatregel al eerder ingevoerd.

(Bron: NOS)… Lees verder


Nachtelijke kantoor– en winkelverlichting aan banden

Geplaatst: 17 maart 2013
Thema: Economie / Terreinverlichting / Wetgeving

De regering moet energieverspilling tegengaan door het ’s avonds en ’s nachts aanlaten van verlichting in lege kantoor– en winkelpanden aan banden te leggen. Een Kamermeerderheid steunde vandaag een motie van de Partij voor de Dieren die daarom heeft gevraagd.

In Frankrijk wordt het voor winkels en kantoren binnenkort verplicht om de lichten uit te doen nadat de laatste werknemer naar huis gaat. De Partij voor de Dieren wil dat Nederland dit goede voorbeeld volgt en ook een dergelijke verplichting invoert. Op basis van een schatting van ECN, het nationale instituut voor energie-innovatie, blijkt dat in kantoren en winkels 536 miljoen kWh elektriciteit kan worden bespaard door het uitschakelen van onnodige verlichting buiten bedrijfstijd. De aanpak van onnodige verlichting in kantoren en winkels levert dus een energiebesparing op ter grootte van het verbruik van 150.000 huishoudens.

Hoewel de minister het … Lees verder


Rijkswaterstaat stopt met snelwegverlichting

Geplaatst: 30 september 2012
Thema: Economie / Openbare verlichting / Platform Lichthinder / Verkeersveiligheid

Rijkswaterstaat stopt vanaf maart 2013 met het verlichten van een aantal snelwegen. Door het licht ’s nachts uit te zetten bespaart Rijkswaterstaat op de energiekosten en hoeft er minder onderhoud aan de lichtmasten te worden gepleegd.

In de regel geldt dat het licht op het rijkswegennet wordt uitgezet tussen 21:00 en 05:00 uur. Op de drukste wegen en de knooppunten wordt het licht vanaf 23:00 uur uitgezet. Het licht gaat niet overal standaard uit. Op de delen van het weggennet met zogenoemde ‘rijtaakverzwarende omstandigheden’, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een scherpe bocht of een korte invoegstrook, blijft het licht gewoon aan. Ook in tunnels blijft het licht aan.

Na het doorvoeren van deze maatregel zal de weggebruiker merken dat het licht alleen nog aan staat op de drukste momenten van de dag: in de spits. Tussen 21:00 uur en … Lees verder


Twente: ‘Donker waar mogelijk, licht waar nodig’

Geplaatst: 16 september 2012
Thema: Economie / Openbare verlichting / Sociale veiligheid

In Twente hebben negen deelnemende gemeenten een model-nota Licht en Donkerte opgesteld met als uitgangspunt: Donker waar mogelijk, licht waar nodig.

In de tweede fase wordt dit uitgewerkt in de afzonderlijke gemeenten (Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand, Borne, Dinkelland, Hellendoorn, Almelo, Enschede en Hengelo) en wordt begonnen met een feitelijke vermindering van lichtbelasting op het gebied van de openbare verlichting in het buitengebied, de verlichting van sportterreinen en de verlichting van bedrijventerreinen.

Op de site twentebewustverlicht​.nl staat aangegeven welke lichtmasten de gemeenten hebben voorgesteld om te verwijderen. De bewonersavonden en website hebben heel wat commotie en discussie teweeg gebracht, vooral bestuurlijk. Wethouders zijn huiverig geworden om de lichtmasten daadwerkelijk te laten verwijderen, mede n.a.v. de opmerkingen van bewoners. Vandaar dat ook een alternatief is bedacht in de vorm van schakelkastjes om verlichting bijv. na 23.00 uur uit te zetten. Toch verdwijnen de … Lees verder


Inwoners Buren moeten straatlantaarns voortaan huren

Geplaatst: 28 april 2012
Thema: Economie / Openbare verlichting

Een jaar geleden berichtte we dat de gemeente Buren zo’n 500 lantaarnpalen gaat verwijderen, voornamelijk in het buitengebied. Nu krijgen inwoners de mogelijkheid om een deel van de verlichting te behouden, door zelf voor hun lantaarnpaal te betalen.

Het gemeentebestuur wil de helft van alle lantaarnpalen in het buitengebied verwijderen om zo zo’n 50.000 euro te bezuinigen. Mensen die hun lantaarnpaal willen behouden, moeten ruim 1000 euro betalen voor tien jaar. Ook is het mogelijk om de lantaarnpaal te verplaatsen naar eigen terrein. Dat moet diegene wel voor de energie zorgen en draait hij of zij bovendien op voor de energiekosten en het onderhoud aan de lantaarnpaal.

(Bron: Omroep Gelderland)… Lees verder


Voorbeelden van duurzame verlichting verzameld

Geplaatst: 1 april 2012
Thema: Economie

De Taskforce Verlichting is in 2007 ingesteld om in Nederland een doorbraak te realiseren in het gebruik van energie-efficiënte verlichting. Onderdeel van de eindreportage, eind 2011, was een verzameling energiebesparende projecten, de ’10 Lichtende Voorbeelden’.

Bekijk de 10 projecten op agentschapnl​.nl/​p​r​o​g​r​a​m​m​a​s​-​r​e​g​e​l​i​n​g​e​n​/​1​0​-​l​i​c​h​t​e​n​d​e​-​v​o​o​r​b​e​e​l​denLees verder


Duisternis toont isolement Noord-Korea

Geplaatst: 13 januari 2012
Thema: Economie

Het meest geheimzinnige land ter wereld is ook het donkerst. Deze satellietopname toont de nacht van de twee Korea’s. In Noord-Korea is de hoofdstad Pyongyang een van de enige plekken in het land met elektriciteit.

(Bron: New Scientist)… Lees verder


GroenLinks wil ledverlichting langs snelwegen

Geplaatst: 23 november 2011
Thema: Economie / Openbare verlichting

GroenLinks wil de 1.000 kilometer verlichte rijkssnelweg in drie jaar tijd van ledverlichting voorzien. Ledverlichting gebuikt minder stroom en bespaart hierdoor miljoenen euro’s.

GroenLinks zal aanstaande dinsdag bij de begrotingsbehandeling van Infrastructuur en Milieu dit voorstel doen. GroenLinks Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren: “Als we in deze regeringsperiode elke dag 1 kilometer ledverlichting aanleggen, zijn we in drie jaar klaar. Dat lijkt me een haalbare ambitie.”

Sinds februari 2011 loopt een proef met ledverlichting op 6,5 kilometer van de A44 in Noord-Holland. Dat is meteen ook het eerste en enige stuk snelweg met ledverlichting wereldwijd. De energiebesparing op het proeftraject bedraagt jaarlijks 135.000 kWh. Dat staat gelijk aan 27 ton CO2 reductie.

GroenLinks heeft berekend dat als alle verlichting langs Rijkssnelweg vervangen wordt, jaarlijks 4.160 ton CO2-reductie bespaard wordt. Dat is 20 miljoen kWh, een besparing van 4 miljoen euro … Lees verder


Software berekent lichtvervuiling

Geplaatst: 14 oktober 2011
Thema: Economie / Onderzoek

Leidt de aanleg van een nieuw bedrijventerrein aan de rand van de stad of een dorp er toe dat je minder sterren kunt zien? Welk effect heeft het dimmen van verlichting van een weg op het verminderen van energiegebruik en veiligheid? Een softwareprogramma dat dit eenvoudig laat zien zou heel handig zijn voor de vele gemeenten die proberen onnodige verlichting en energieverspilling terug te brengen!

Zo’n programma is er nu. Het heet ‘Donkertebescherming en Lichtvervuiling’ en is ontwikkeld door adviesbureaus DGMR, Sotto le Stelle en KEMA/LumineuxConsult. Het nieuwe instrument is een handig hulpmiddel voor beleidsmakers bij de besluitvorming over verlichting.

Lees hier een achtergrondartikel over het programma.

Meer informatie: monitoringportaal​.nl/​i​n​d​e​x​/​2​4​3​7​/​R​e​s​u​l​t​a​a​t​.​h​tml

(Bron: laathetdonkerdonker​.nl)… Lees verder


Timelapse film over stad en sterren

Geplaatst: 13 mei 2011
Thema: Economie / Esthetiek / Sterrenkunde

Fotograaf Dominic Boudreault heeft een timelapse film gemaakt met nachtbeelden van stad en natuur. Een jaar lang filmde hij in Montreal, Quebec, Toronto, New York en Chicago.

Lees verder


Succesvolle openbare verlichtings initiatieven op een rij

Geplaatst: 30 januari 2011
Thema: Economie / Openbare verlichting

Senter Novem heeft een overzicht gemaakt van succesvolle energiebesparende projecten in de openbare verlichting. Alle koploper-gemeenten zijn op één kaart te vinden, met daarbij de ambities en resultaten van energie-efficiënte openbare verlichting.


Blauw = 2% energiebesparing per jaar, geel = 3%, groen = 4%.

Het totale energieverbruik van alle openbare verlichting in Nederland is berekend op ongeveer 600.000 tot 700.000 MWh/jaar, waarvan ± 500.000 MWh door gemeentes. Gemiddeld is dat zo’n 1.100 MWh per gemeente. Het theoretische besparingspotentieel voor gemeentelijke openbare verlichting is berekend op gemiddeld 18%.

Meer info: senternovem​.nl/​o​p​e​n​b​a​r​e​v​e​r​l​i​c​h​t​ingLees verder


Groningen, Heerenveen en Gelderland beloond voor energiezuinige openbare verlichting

Geplaatst: 26 november 2010
Thema: Economie / Openbare verlichting

De gemeenten Groningen en Heerenveen en de provincie Gelderland hebben tijdens het Klimaatcongres 2010 de OVL-awards gewonnen. Ze kregen de awards uitgereikt vanwege de bijzondere inzet en resultaten op het gebied van energiebesparing in de openbare verlichting en het terugdringen van lichthinder.

De gemeente Groningen werd verkozen tot winnaar in de categorie grote gemeenten (> 80.000 inwoners). De gemeente heeft bijna 20% energie bespaard door verlichting te dimmen. Daarnaast heeft de gemeente een nieuwe dimmer laten ontwikkelen om nog meer energie te kunnen besparen. De dimmer is bijzonder omdat hij vijf dimstanden heeft en op elk moment ingeschakeld kan worden. De dimmer is inmiddels in productie genomen en wordt nu ook door andere gemeenten ingezet.

Heerenveen is winnaar in de categorie gemeenten kleiner dan 80.000 inwoners. Ook deze gemeente heeft al veel bespaard en is bovendien bewust — en met … Lees verder


Zorgen LED’s voor meer licht?

Geplaatst: 26 september 2010
Thema: Economie / Onderzoek

In een artikel in het Technisch Weekblad wordt stilgestaan bij de evolutie van gloeilampen naar LED. Dat LED’s energiezuinig zijn, is bekend. Maar de voorspelling wordt gedaan dat de totale hoeveelheid uitgestoten licht eerder zal toenemen dan afnemen, wanneer LED’s volledig zijn ingeburgerd. In de laatste kolom wordt gesteld dat een energieverbetering van LED’s met een factor 3 betekent dat de hoeveelheid toegepast licht met een factor 10 gaat toenemen.

Lees het hele artikel. … Lees verder


Taskforce Verlichting presenteert rapport

Geplaatst: 30 juni 2008
Thema: Economie / Platform Lichthinder

Van de site van VROM:

Minister Jacqueline Cramer van Ruimte en Milieu is blij met het eindrapport van de taskforce verlichting dat zij vandaag uit handen van de voorzitter, Hetty Hafkamp, ontving. Samen met marktpartijen, gemeenten en provincies zal Cramer de voorstellen uitvoeren. ‘Het rapport van de taskforce bevestigt dat energiebesparing bij verlichting loont en niet te verwaarlozen is’, aldus de minister.

De taskforce verlichting is in december 2007 ingesteld met als opdracht voorstellen en ideeën te formuleren waarmee energiezuinige verlichting in Nederland gemeengoed kan worden. De aanbevelingen richten zich op huishoudelijke verlichting, utiliteitsbouw en op openbare verlichting.

Voor de huishoudelijke verlichting richten de voorstellen zich op het geleidelijk uit de markt halen van gloeilampen gekoppeld aan het goedkoper maken van de energiezuinige alternatieven ervan. Een structurele verlaging van de aanschafprijs van energiezuinige lampen moet, samen met een lage energierekening, … Lees verder


Politie verlicht kantoor met zuinige led-verlichting

Geplaatst: 9 juni 2008
Thema: Economie

Uit het Algemeen Dagblad van 3 mei j.l.:

Een proef moet uitwijzen of alle gebouwen van de politie in de Rotterdamse regio in de toekomst met milieuvriendelijke led-verlichting worden verlicht. De Rotterdamse medewerkers die de telefoon van 0900–8844 opnemen, zijn de proefkonijnen die tot en met juni hun hele werkdag in dit speciale licht doorbrengen.

De GGD onderzoekt of dit invloed heeft op hun welbevinden op hun werkplek. Ook wordt gekeken of de verwachte energiebesparing van 42 procent wordt gehaald.

Bijzonder aan de proef is dat de led-lampjes zijn geplaats in een omgeving waar 24 uur per dag wordt gewerkt. De twee verdiepingen van het kantoorpand van de politie aan de Boezembocht, langs de A20, zijn sinds begin april voorzien van de energiebesparende verlichting. Het is voor het eerst dat hiermee op zo’n grote schaal wordt geëxperimenteerd in Rotterdam. De … Lees verder


LED getest

LED-lampen worden vaak gepresenteerd als grote energiebespaarders. Maar kloppen de mooie verhalen wel? De Consumentenbond test ze.

Led Verlichting Calculator

Wat is het verschil tussen conventionele lampen en ledverlichting? Op ledverlichtingcalculator​.nl kun je uitrekenen wat de besparing is voor je energierekening én het milieu.

Lichtgroei


De groei van de hoeveelheid kunstmatige verlichting in Amerika, afkomstig uit The World Atlas of the Artificial Night Sky Brightness.

© 2002- Platform Lichthinder