Platform Lichthinder

In het donker staar ik een poosje in de rode lamp van het stoplicht. Na het doorfietsen ervaar ik iets vreemds: iedere lamp waar ik naar kijk is groen! Kennelijk staat het rode beeld van het stoplicht nog op mijn netvlies gebrand. Wat is dit voor een verschijnsel?

Het aangesneden onderwerp hoort thuis in het hoofdstuk 'nabeelden', in het Engels 'after-images'. Het beschreven fenomeen is al heel lang bekend. We kunnen teruggaan tot Aristoteles, die zich er al mee heeft bemoeid. En daarna niet weinig anderen, waaronder nogal wat beroemde namen, zoals Descartes en Newton.

Het verschijnsel kan zich op verschillende manieren voordoen. Dat hangt er bijvoorbeeld van af hoe lang je naar de lichtpit hebt gekeken. Als dat nabeeld ook licht is, heet het een positief nabeeld. Als het donker is, heet het nabeeld negatief. Bijvoorbeeld, bij zonnig weer heeft je blikrichting even over de zon gewipt. Dan zie je van die donkere pitten. Beide typen kunnen ook in elkaar overgaan, je kunt ze vooral zien met je ogen dicht, maar ook wel met geopende ogen.

Ook met gekleurd licht heb je het. Als het nabeeld dezelfde kleur heeft als de oorspronkelijk prikkel, heet het homochromatisch; heeft het de complementaire kleur dan heet het een complementair nabeeld, zoals in uw geval.

Het schijnt zo te zijn dat in een bepaalde proefopstelling het effect nog enkele uren aantoonbaar is. Maar ik heb nooit gehoord dat het kan leiden tot een gevaarlijke situatie doordat rood wordt aangezien voor groen, of omgekeerd. Alles bijelkaar, het hoort bij de verschijnselen in normale gezonde ogen. Het is hoort voor een belangrijk deel thuis in de fysiologie van het netvlies. Dat is een hele fabriek, en dan is het niet zo gek dat je wel eens wat tegenkomt waarvan je denkt, 'hé, wat gek.'