Doven snelwegverlichting onverstandig?

Geplaatst: 1 september 2013
Thema: Gezondheid / Onderzoek / Openbare verlichting / Platform Lichthinder / Verkeersveiligheid

Afgelopen week was er in de media opnieuw aandacht voor het voornemen van Rijkswaterstaat om de verlichting te doven op een groot aantal snelwegen. Volgens het Slaap- en Waak onderzoek (NSWO) zou dit onverantwoorde veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Platform Lichthinder zet de feiten op een rij.

Rijkswaterstaat heeft onderzoek laten uitvoeren voordat ze dit deden: een literatuuronderzoek en een analyse van alle ongelukken op snelwegen in Nederland. Conclusies: verlichting op snelwegen maakt het ietsje minder gevaarlijk. Er zijn relatief nog steeds meer ongelukken bij nacht en op verlichte wegen weer wat minder. Op de wegvakken waar de maatregel van kracht wordt vallen nu 12 doden per jaar in het duister (overdag 13, in totaal dus 25). Rijkswaterstaat schat dat er een verhoging van 0,3 doden per jaar zal zijn.

De Nederlandse snelwegen zijn erg druk bereden en er wordt daarom ook een groot percentage verlicht. In België werd in principe alles verlicht, in Noorwegen ook. In de Verenigde Staten zijn nauwelijks snelwegen verlicht net als in Duitsland.

Slapen doe je inderdaad eerder ’s nachts dan overdag, doordat duisternis de aanmaak van melatonine stimuleert. Echter, wat dat tegenspreekt is dat mensen op onverlichte wegen zich onveiliger voelen en dus meer adrenaline maken en dus minder snel in slaap vallen.

We maken melatonine en worden slaperig ’s avonds als het donker wordt. Dat is een langzaam proces, vandaar dat we pas een aantal uur na zonsondergang gaan slapen. Openbare verlichting of niet doet daar niet zoveel aan. De intensiteit ervan is zo laag dat de opbouw toch wel doorgaat.

Wat gebeurt er als we verlichten? We zien beter de weg en dat scheelt; verder zien we beter het andere verkeer en kunnen we beter de afstanden en snelheden inschatten. Dat betekent dat je iets dichter op je mederijder kan gaan zitten. Bij verlichting wordt dan ook harder gereden, waardoor het positieve effect van het licht grotendeels teniet wordt gedaan. De files worden dan wel kleiner. In de nacht (wanneer deze maatregel van kracht wordt) zijn er weinig auto’s op de weg en kun je dat weinige verkeer uitstekend inschatten.

In totaal wordt op 700 kilometer snelweg de verlichting gedoofd. In het grootste deel van Nederland is dat al het geval, in het zuiden gebeurt het deze maand. Volgend jaar zal het ongetwijfeld geëvalueerd worden.

7 Reacties:

  1. duco schreuder:

    Toen ik nog bij de SWOV werkte heb ik een stapel studies verricht over openbare verlichting en verkeersveiligheid. Ze zijn te krijgen bij de SWOV. Het werk is samengevat in het boek dat ik samen met Kohei Narisada heb geschreven: “Light pollution handbook”, Dordrecht Springer 2004. Heel kort door de bocht: openbare verlichting is niet van belang voor de vv in woongebieden; een beetje op autosnelwegen,en vrij veel op tweestrookswegen. Vooral bij slecht weer.
    070-327 7488
    ;.

  2. Liesbeth Bisterbosch:

    De overdreven sterke lichtbundels van de straatverlichting tussen de huizen door de zogenaamde milieuvriendelijke lampen heeft m.i. hogere prioriteit.
    Laat mensen bij hun huis en ook op parkeerplaatsen wennen dat het ’s nachts niet zo kleurrijk verlicht is als overdag.
    De chauffeurs hebben hun licht aan; ze rijden dus niet op onverlichte wegen, maar op wegen die door tegenliggers en henzelf verlicht zijn. Dat vraagt weer gewenning. Voer het bijv. geleidelijk in. Wanneer er veel maanlicht is, zal niemand zich “onveilig voelen”.
    Straatverlichting ’s ochtends vroeg kan in de lichte maanden van het jaar al veel eerder uit. Dan zijn er zo weinig potentiele klagers op straat.

  3. Piet Zijlstra:

    Veelal eens met voorgaande reacties.
    Mag ik langs deze weg nogmaals aandacht vestigen op de simpele gebruikmaking van wegdekreflectie c.q. reflecterende trottoirbanden?
    Tip: http://www.kijlstrabestrating.blogspot.com
    Voor meer info: Bel gerust 06-41652411
    We hebben tenslotte een gezamelijk doel:
    Licht uit waar het kan…..

  4. Moose:

    Gewoon die lampen om en om aan doen. Scheelt 50% en er is toch licht.

    Maar botweg die zooi uitzetten is m.i. groenige domheid.

    Er zijn veel mensen die zodra het donker wordt minder goed zien. Denk ook aan wegen die indirect verlicht worden en weersomstandigheden zoals regen, sneeuw en mist die zeer zicht belemmerend zijn, vooral ’s nachts.

    @PietZ, wellicht is dat jouw doel. Mijn doel is veiligheid. Licht uit is zo terug naar de 16 eeuw. Ga vooral je gang, maar wij blijven graag in de 21 eeuw.
    En graag zonder reklame maken voor je bedrijfje.

  5. jose adriaansen:

    Gisterenavond voor het eerst geconfronteerd met de onverlichte snelweg. Voorij levensgevaarlijk.Verblind door de tegenliggers en veel minder afstand kunnen zien. Geeft echt een onveilig gevoel terwijl ik een ervaren chauffeur ben.De helft van de verlichting aan os een betere optie.

  6. Piet Zijlstra:

    Even reageren op Moos:
    Je hebt duidelijk niets met verkeersveiligheid en openbare verlichting.

    “En graag zonder reklame maken voor….” stoort me!
    Wij zijn juist heel erg bezig met de combinatie verlichting en openbare ruimte!

    Juist het om en om laten branden van verlichting is onveilig(er). Je ogen moeten constant adapteren (licht aan/licht uit) Het gaat mij niet om reclame maken, maar wegdekreflectie is met name voor slecht(er)zienden en ouderen veel beter. En inderdaad de verlichting van koplampen en fietsverlichting is vaak voldoende. We hebben zojuist een uitgebreid onderzoek hier naar afgerond.

    Slim verlichten is niet 16e eeuw maar 2020

  7. Paul:

    Het wordt denk ik tijd om Rijkswaterstaat te complimenteren met het nieuwe beleid. Het rijdt prima met de auto, rustiger zelfs, en ook is het een verademing om te lopen of fietsen in gebieden tot kilometers rondom de snelwegen die tot voor kort zwaar beïnvloed werden door het strooilicht.
    Omdat er zo hier en daar vooral negatieve reacties verschijnen, lijkt het me belangrijk dat er ook positieve reacties in de aandacht komen.

© 2002- Platform Lichthinder